Thmey Thmey 25
10 នាទី . តាកែវ ដើម អម្ពិល ធំ​អស្ចារ្យ​វ័យ​ចំណាស់​ច្រើន​រយ​ឆ្នាំ​នៅ ខេត្តតាកែវ គួរ​ក្លាយជា​«​ផលិតផល​»​ទេសចរណ៍​! ខេត្តតាកែវ​៖ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ (​រាជធានី​ចតុមុខ ឬ​រាជធានី​គង្គា​) គេ​ឃើញ​មាន​ដើមអម្ពិល​ជាច្រើន​ដើម​ដុះ​អម​ដងផ្លូវ​នៅក្បែរ​ព្រះបរមរាជវាំង​។ ដើមអម្ពិល​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​នេះ ត្រូវបាន​គេ​សន្និដ្ឋានថា អាចមាន​អាយុ​ដល់​រយ​ឆ្នាំ ឬ​លើសពី​រយ​ឆ្នាំ​។ ប៉ុន្តែ ទោះជា​យ៉ាងណា ដើមអម្ពិល​នៅក្បែរ​ព្រះបរមរាជវាំង​ទាំងនេះ​នៅមាន​ទំហំ​តូច​ជាង​ដើមអម្ពិល​មួយ​ដើម​ដែល​ដុះ​នៅក្នុង​ភូមិ​ខ្នា​ធំ ឃុំ​ពា​រាម ស្រុក​បាទី​នៃ​ខេត្តតាកែវ​។ ចាស់ទុំ​ដែលមាន​អាយុប្រមាណ​ជា​៧០​ឆ្នាំ​មួយចំនួន​នៅក្នុង​តំបន់​នេះ បាន​ឲ្យ​ដឹងថា តាំងពី​ពួកគាត់​កើតមក ពួកគាត់​បានឃើញ​ដើមអម្ពិល​នេះ​មាន​ទំហំ​ប៉ុន​នេះ​រួចស្រេច​ទៅហើយ​។ ដូច្នេះ បើតាម​ការប៉ាន់ស្មានរ​បស់​ពួកគាត់ ដើមអម្ពិល​នេះ​អាចមាន​អាយុ​៣០០ ឬ​៤០០ ឬ​៥០០​ឆ្នាំ​ទៅហើយ​។
10 នាទី . ភ្នំពេញ ស្វែងយល់​ពី​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​កម្ពុជា​និង​ថៃ នៅ​រៀងរាល់​ពាក់កណ្តាល​ខែមេសា​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ ពិធីបុណ្យ​ប្រពៃណី​មួយ​តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា ថេរវាទ ត្រូវបាន​គេ​រៀបចំ​ប្រារព្ធ​ឡើង នៅក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​មួយចំនួន​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា​កម្ពុជា ថៃ ឡាវ និង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ។ នៅក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ពិធីបុណ្យ​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​ហៅ​ជា​ភាសា​ថៃ​ថា សង្ក្រាន្ត នៅ​កម្ពុជា គេ​ហៅថា ចូលឆ្នាំថ្មី​ប្រពៃណី​ខ្មែរ នៅក្នុង​ប្រទេស​ឡាវ គឺ Bun Pi Mai និង​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​គឺ Thingyang​។
11 នាទី . ភ្នំពេញ បុណ្យ​-​បាប ប្រៀប​ដូចដើម​ឈើ​និង​បញ្ញើក្អែក ភ្នំពេញ​៖ បុណ្យ​និង​បាប គឺជា​រឿង​ពីរ​ផ្សេងគ្នា​។ បុណ្យ មិនអាច​លុបលាង​បាប​បានទេ ហើយ​បុណ្យ​ក៏​មិនអាច​សាបសូន្យ​ដោយសារ​ការ​សាង​បាប​បានដែរ​។ ទោះបី​សាង​បុណ្យ​ប៉ុន​ផ្ទៃ​មហាសាគរ​ក៏ដោយ ក៏​អ្នក​មិនអាច​យកទៅ​លាងជម្រះ​បាប​បានដែរ សូម្បីតែ ប៉ុន​ល្អងធូលី​។​
13 នាទី . មណ្ឌលគីរី ទឹកជ្រោះ​«​អូរ​តេ​លែង​ទ្រុត​»​នៅ​មណ្ឌលគិរី ទេសចរ​បរទេស​ស្គាល់​ច្បាស់​ជាង​ខ្មែរ​ មណ្ឌលគិរី​៖ មើល​ពី​ខាងលើ​ឃើញ​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ដោយ​ដើមឈើ​ធំៗ​, សម្រស់​ព្រៃភ្នំ​, ឭសំឡេង​សត្វ​យំ និង​សំឡេង​ទឹក​ហូរ​តាម​ជ្រលង​ភ្នំ នោះ​គឺ​ឋាន​ទឹកជ្រោះ​«​អូរ​តេ​លែង​ទ្រុត​» ដែល​ស្ថិតនៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​១០​គីឡូម៉ែត្រ ពី​ទី​រួម​ខេត្តមណ្ឌលគិរី តែ​បែរ​ជាមាន​សភាព​ស្ងាត់ជ្រងំ និង​ហាក់​មានតែ​ភ្ញៀវទេសចរ​បរទេស​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​ពួកគាត់​ស្គា​ស់​តាមរយៈ​ លោក វណ្ណ លៀង ​មគ្គទេសក៍​ទេសចរ​ជនជាតិ​ព្នង​នៅ​ខេត្តមណ្ឌលគិរី​។ ទឹកជ្រោះ​«​អូរ​តេ​លែង​ទ្រុត​» ដែលមាន​សម្រស់​យ៉ាង​ស្រស់ស្អាត​គួរឱ្យ​គយគន់ នេះ ស្ថិតនៅ​ដែន​សហគមន៍​ភូមិ​ពូ​តាំង សង្កាត់​រម្យ​នា ក្រុង​សែន​មនោ​រម្យ ប៉ុន្តែ ស្ថានភាព​ផ្លូវ​មិនទាន់​អំណោយផល​នៅឡើយ ពោលគឺ​ត្រូវធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ភូមិ​ពូ​តាំង​ដោយ​ថ្មើរជើង​ឡើង​ចុះ​តាម​ជ្រលង​ភ្នំ​ប្រមាណ​៥​គីឡូម៉ែត្រ ដោយ​ចំណាយពេល​ជាង​១​ម៉ោង​កន្លះ ទើប​ដល់​កន្លែង​ទឹកជ្រោះ​«​អូរ​តេ​លែង​ទ្រុត​»​។ ស្ថានភាព​ផ្លូវ​លំបាក​និង​ពុំបាន​ផ្សាយ​ផ្សាយ​ពី​សក្តានុពល​ទឹកជ្រោះ​ធម្មជាតិ​នេះ​ឲ្យ​ទូលំទូលាយ ជា​មូលហេតុ​មួយ ដែល​ភ្ញៀវទេសចរ​ខ្មែរ​ពុំ​សូវ​ចាប់អារម្មណ៍ ដូច​ភ្ញៀវទេសចរ​អន្តរជាតិ ដែល​ពួកគាត់​ចូលចិត្ត​តំបន់​ទេសចរណ៍​បែប​ផ្សងព្រេង​និង​ឈ្វែ​ង​យល់​ពី​ការរស់នៅ​របស់​ពលរ​ដ្ឋ​ខ្មែរ​តាម​តំបន់​ដាច់ស្រយាល​បែបនេះ​។​
13 នាទី . ព្រៃវែង ទិដ្ឋភាព «​សង្ក្រាន្ត​ព្រៃវែង​» នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំទី២ ខេត្តព្រៃវែង រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍ «​សង្ក្រាន្ត​ព្រៃវែង​» រយៈពេល​៤​ថ្ងៃ ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១៣-១៦ ខែមេសា នៅ​សួនច្បារ​សម្តេច ជា ស៊ីម​។ ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ មានកម្ម​វិធី​ប្រឡង​បរ​វ័យ​ចំណាស់ ស្រី​ស្អាត ប្រុស​ស្អាត ការសម្តែង​រឿង​ទុំ​ទាវ រឿង​ម៉ាក់ថឺង ការតាំងពិព័រណ៍​ផ្ទះ​បុរាណ​ខ្មែរ និង​ការតាំង​បង្ហាញ​វត្ថុ​យក្ស​។
13 នាទី . មណ្ឌលគីរី ចម្រៀង​ដូនតា​ព្នង អន្ទង​ចិត្ត​ភ្ញៀវទេសចរ​ជាតិ​-​អន្តរជាតិ មណ្ឌលគិរី​៖ «​តា​លំ​» ជា​បទ​ចម្រៀង​របាំ​ប្រពៃណី​របស់​ជនជាតិ​ព្នង ត្រូវបាន​កញ្ញា ហ៊ុន​ម៉ាលី ច្រៀង​មួយ​ឃ្លា​យ៉ាង​ពីរោះ​រណ្តំ​ចិត្ត​អ្នក​ស្តាប់​។ អត្ថន័យ​បទ​ចម្រៀង​«​តា​លំ​»​របស់​ជន​ជាត​ដើម​ភាគតិច​ព្ន​ង​ដែល​កញ្ញា សុទ្ធ ហ៊ុន​ម៉ាលី បាន​ច្រៀង​នេះ គឺ​បង្ហាញ​ពី​ការប្រមូល​ផល​«​ផ្លែ​កប្បាស​»​របស់​កំលោះ​ក្រមុំ​ជនជាតិ​ព្នង ដែល​ពួកគាត់​យកទៅ​ត្បាញ​ជា​សម្លៀកបំពាក់​និង​របស់​ប្រើប្រាស់​ផ្សេងៗ​។ ជា​កូន​ជនជាតិដើម​ភាគតិច​ព្នង​រស់នៅ​ភូមិ​ក្រង់​តេះ ឃុំក្រង់​តេះ ស្រុក​ពេ​ជ្រា​ដា ខេត្តមណ្ឌលគិរី កញ្ញា​វ័យ​២៣​ឆ្នាំ ហ៊ុន​ម៉ាលី កំពុង​យកចិត្តទុកដាក់​បន្ត​ថែរក្សា​និង​លើកកម្ពស់​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ខ្លួន​នៅក្នុង​ទឹកដី​កំណើត​។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កញ្ញា ម៉ាលី ចង់បង្ហាញ​មរតក​ដូនតា​ជនជាតិ​ព្នង​ដល់​ភ្ញៀវទេសចរ​ជាតិ​-​អន្តរជាតិ​ដែល​មក​កម្សាន្ត​នៅ​ខេត្ត​មណ្ឌល​គី​រី សិ្ថ​ត​នៅ​ភូមិភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​